Arsimi përfaqëson një institucion themelor të socializimit shoqëror dhe formimit qytetar.
Brenda këtij institucioni, marrëdhënia mësues–nxënës ka qenë historikisht e ndërtuar mbi autoritetin profesional dhe përgjegjësinë morale. Megjithatë, zhvillimet sociale dhe institucionale të dekadave të fundit kanë sjellë një transformim të thellë të këtij raporti, duke vënë në diskutim rolin dhe dinjitetin e mësuesit në shoqërinë bashkëkohore.
Zhvendosja e autoritetit pedagogjik
Sipas Émile Durkheim, shkolla ka funksionin e transmetimit të normave dhe vlerave kolektive, ndërsa mësuesi përfaqëson autoritetin moral të shoqërisë. Në kontekstin aktual, ky autoritet është dobësuar ndjeshëm. Nxënësi është pozicionuar gjithnjë e më shumë si subjekt me të drejta, ndërkohë që përgjegjësitë dhe kufijtë disiplinorë janë relativizuar. Kjo zhvendosje ka prodhuar një disbalancë strukturore, ku mësuesi mbetet pa mekanizma efektivë për të ushtruar rolin e tij edukativ.
Kapitali simbolik dhe delegjitimimi profesional
Pierre Bourdieu e përshkruan autoritetin profesional si formë kapitali simbolik, i cili mbështetet në njohjen dhe legjitimitetin shoqëror. Sot, ky kapital po gërryhet përmes burokratizimit të arsimit, pasigurisë ekonomike dhe mungesës së mbrojtjes institucionale. Mësuesi ngarkohet me përgjegjësi të shumta edukative dhe sociale, por pa autoritetin dhe mbështetjen e nevojshme për t’i përmbushur ato.
Pasojat shoqërore
Dobësimi i figurës së mësuesit nuk përbën vetëm problem profesional, por edhe shoqëror. Michel Foucault thekson se pushteti funksionon përmes institucioneve dhe praktikave të përditshme; kur autoriteti pedagogjik delegjitimohet, shkolla humbet funksionin e saj disiplinues dhe formues. Si pasojë, arsimi rrezikon të prodhojë individë të ndërgjegjshëm për të drejtat e tyre, por të shkëputur nga përgjegjësia kolektive.
Kriza e rolit të mësuesit reflekton një krizë më të gjerë institucionale dhe shoqërore. Rivendosja e ekuilibrit mes të drejtave dhe përgjegjësive, si dhe forcimi i autoritetit profesional të mësuesit, përbëjnë kushte thelbësore për funksionimin e qëndrueshëm të arsimit dhe për formimin e qytetarëve të përgjegjshëm.
© AlbanianEducation.net – Të gjitha të drejtat e rezervuara
