Nga perspektiva sociologjike, laiciteti nuk është vetëm normë kushtetuese, por praktikë institucionale që duhet të garantojë neutralitetin e shtetit ndaj besimeve fetare.
Shkolla, si agjent kyç i socializimit sekondar, përfaqëson hapësirën ku shteti ndërton qytetarinë mbi parime universale dhe jo mbi identitete partikulariste.
Vendime si ai i Drejtoria e Arsimit e Komunës së Prishtinës për përshtatjen e orarit mësimor gjatë Ramazani mund të interpretohen si tension mes neutralitetit institucional dhe akomodimit kulturor. Në shoqëri pluraliste, akomodimi i praktikave fetare kërkon balancim të kujdesshëm, në mënyrë që të mos prodhojë perceptime privilegjimi apo përjashtimi.
Problemi nuk reduktohet në një vendim administrativ, por lidhet me proceset më të gjera të tranzicionit shoqëror, ku kufijtë mes sferës private (besimit) dhe asaj publike (arsimit) mbeten të negociueshëm. Në këtë kontekst, presioni familjar, kontrolli social informal dhe instrumentalizimi politik i identitetit fetar ndikojnë drejtpërdrejt në funksionimin e institucioneve arsimore.
Një sistem arsimor që synon racionalitet kritik dhe performancë të qëndrueshme – të reflektuar edhe në vlerësime ndërkombëtare si PISA – kërkon qartësi normative, autonomi institucionale dhe konsolidim të kulturës së shtetit laik në praktikë, jo vetëm në tekst.
Autori është sociolog
