Nga këndvështrimi sociologjik, shkolla përfaqëson institucionin e socializimit sekondar, ndërsa familja mbetet bartësja kryesore e socializimit primar. Kur familja dështon në internalizimin e normave, disiplinës dhe respektit për autoritetin, shkolla përballet me devijime të sjelljes që e tejkalojnë funksionin e saj arsimor.
Dënimi i çdo forme dhune nga ana e mësimdhënësit është i domosdoshëm në aspektin normativ dhe etik. Megjithatë, reagime të tilla duhen analizuar si simptoma të një krize më të gjerë institucionale: dobësimit të autoritetit prindëror, fragmentimit të normave dhe mungesës së mbështetjes sistemike për shkollën.
Shkolla nuk është qendër korrektuese, por institucion i transmetimit të dijes dhe integrimit social. Trajtimi i saj si mekanizëm rehabilitues për dështimet e socializimit familjar prodhon mbingarkesë funksionale dhe tension institucional. Zgjidhja kërkon bashkëpunim të strukturuar mes familjes, shkollës dhe institucioneve publike, jo zhvendosje të përgjegjësisë.
Në perspektivën e funksionalizmit (p.sh. Émile Durkheim), shkolla është mekanizëm kyç i integrimit social, që transmeton norma dhe vlera kolektive. Kur socializimi primar në familje është i dobët, shfaqet gjendja e anomisë, e cila reflektohet në sjellje devijante brenda institucionit shkollor. Në këtë kuptim, devijimi nuk është thjesht problem individual, por tregues i çrregullimit normativ.
Nga këndvështrimi i teorisë së konfliktit (Pierre Bourdieu), shkolla riprodhon pabarazitë sociale përmes kapitalit kulturor. Nxënësit që nuk posedojnë kapitalin e kërkuar simbolik dhe kulturor kanë më shumë gjasa të përjetojnë margjinalizim dhe etiketim si “problematikë”, duke e zhvendosur vëmendjen nga shkaqet strukturore te individi.
Ndërkaq, interaksionizmi simbolik (Howard Becker) thekson procesin e etiketimit: reagimet institucionale ndaj sjelljes devijante mund ta forcojnë identitetin devijant, sidomos kur shkolla funksionon si hapësirë kontrolli më shumë sesa si hapësirë mbështetjeje.
Në këtë kuadër teorik, dhuna nga ana e mësimdhënësit është normativisht e papranueshme, por sociologjikisht interpretohet si simptomë e tensioneve strukturore ndërmjet familjes, shkollës dhe rendit social. Shkolla nuk është qendër korrektuese; ajo është institucion i socializimit dhe integrimit. Kur i mbingarkohet funksioni disiplinor për shkak të dështimeve të tjera institucionale, lind krizë autoriteti dhe destabilizim i rolit të saj shoqëror.
