Në sociologjinë e arsimit, drejtori i shkollës konceptohet si aktor kyç i lidershipit pedagogjik dhe menaxhimit institucional.
Megjithatë, në praktikën bashkëkohore të arsimit publik vërehet një zhvendosje e dukshme e këtij roli nga udhëheqja pedagogjike drejt administrimit burokratik, duke e bërë pozitën gjithnjë e më pak tërheqëse nga perspektiva profesionale dhe shoqërore.
Një problem themelor që e karakterizon këtë rol është asimetria ndërmjet përgjegjësisë dhe autoritetit.
Drejtori mban përgjegjësi të larta për funksionimin e shkollës dhe cilësinë e procesit mësimor, por disponon kompetenca të kufizuara për të ndikuar në menaxhimin e burimeve njerëzore. Zvarritja e procedurave për zëvendësimin e mësimdhënësve dhe mungesa e mekanizmave efektivë të vlerësimit të performancës e minojnë autoritetin institucional dhe eficiencën organizative.
Mungesa e kompetencave disiplinore prodhon një gjendje anomie organizative, në kuptimin durkheimian, ku normat profesionale ekzistojnë formalisht, por nuk zbatohen në praktikë.
Në këtë kontekst, puna e mësimdhënësve mbetet e varur kryesisht nga motivimi individual dhe jo nga një sistem i institucionalizuar i llogaridhënies, duke dobësuar kohezionin organizativ dhe standardet profesionale.
Një faktor thelbësor në këtë proces është politizimi i institucioneve arsimore. Ndërhyrja e aktorëve politikë në emërime dhe vendimmarrje e zhvendos autonominë profesionale të drejtorit drejt një logjike të lojalitetit partiak, duke prodhuar një formë kapjeje institucionale. Si pasojë, drejtori humb legjitimitetin profesional dhe shndërrohet në një ndërmjetës administrativ të pushtetit lokal, më shumë sesa në lider pedagogjik.
Duke u mbështetur në konceptin e kapitalit simbolik (Bourdieu), mund të argumentohet se ky proces ka çuar në humbjen graduale të prestigjit shoqëror të pozitës së drejtorit të shkollës. Rënia e interesimit për këtë rol nuk është një fenomen individual, por një tregues strukturor i krizës së qeverisjes arsimore dhe i de-profesionalizimit të lidershipit shkollor.
Në përfundim, pozita e drejtorit të shkollës po përjeton një erozion të dukshëm të autoritetit institucional dhe kuptimit profesional. Rikthimi i kësaj pozite si rol strategjik kërkon reforma të thella strukturore, forcim të autonomisë profesionale dhe depolitizim të menaxhimit të arsimit, në mënyrë që drejtori të rifitojë funksionin e tij si lider legjitim i procesit edukativ.
