Arsimi ka qenë gjithmonë drita që i ka dhënë jetë, zhvillim dhe shpresë një kombi. Në çdo periudhë historike, shkolla është konsideruar si themeli mbi të cilin ndërtohet e ardhmja e shoqërisë. Dikur, arsimi kishte një rëndësi të veçantë dhe shihej si rruga më e sigurt drejt dijes, edukimit dhe formimit të njeriut.
Edhe pse kushtet materiale ishin të vështira, dëshira për të mësuar ishte shumë e madhe. Sot, arsimi ka ndryshuar ndjeshëm falë zhvillimit të teknologjisë dhe modernizimit të shkollave, por njëkohësisht janë zbehur disa nga vlerat më të rëndësishme që karakterizonin arsimin e dikurshëm.
Në të kaluarën, shumë nxënës përballeshin me vështirësi të mëdha për të ndjekur shkollën. Ata ecnin kilometra të tërë në këmbë, mësonin në klasa të ftohta dhe kishin mungesë librash apo mjetesh mësimore. Megjithatë, këto pengesa nuk i ndalonin të ëndërronin për një të ardhme më të mirë. Nxënësit kishin respekt të madh për mësuesin dhe e konsideronin atë si një udhërrëfyes të jetës. Fjala e mësuesit dëgjohej me kujdes, ndërsa prindërit bashkëpunonin ngushtë me shkollën për edukimin dhe formimin e fëmijëve të tyre. Arsimi nuk synonte vetëm pajisjen me njohuri, por edhe edukimin moral dhe qytetar të nxënësve.
Ndërsa sot, falë zhvillimit të shkencës dhe teknologjisë, nxënësit kanë shumë më tepër mundësi për të mësuar. Shkollat janë më moderne, përdoren kompjuterë, interneti dhe metoda bashkëkohore të mësimdhënies. Informacioni gjendet lehtësisht dhe komunikimi është bërë më i shpejtë. Këto ndryshime kanë sjellë përparësi të mëdha në procesin arsimor. Megjithatë, krahas zhvillimit kanë lindur edhe sfida të shumta. Në shumë raste është ulur përkushtimi ndaj mësimit dhe është zbehur respekti ndaj mësuesit. Shumë të rinj kalojnë kohë të tepërt në rrjetet sociale dhe në botën virtuale, duke u larguar nga libri dhe komunikimi i drejtpërdrejtë njerëzor.
Një tjetër dallim mes arsimit dikur dhe sot është edukimi moral. Dikur, shkolla kishte rol të rëndësishëm në formimin e karakterit të nxënësve. Ata mësonin të ishin të sjellshëm, të ndershëm, të disiplinuar dhe të respektueshëm ndaj të tjerëve. Sot, për shkak të ritmit të shpejtë të jetës dhe ndikimit të teknologjisë, këto vlera shpesh lihen pas dore. Mësuesit përballen me lodhje, mungesë vlerësimi dhe vështirësi të shumta, por pavarësisht kësaj ata vazhdojnë të japin kontributin e tyre të çmuar në edukimin e brezave të rinj.
Megjithatë, pavarësisht ndryshimeve dhe sfidave, arsimi mbetet shpresa më e madhe për të ardhmen e çdo shoqërie. As teknologjia dhe as zhvillimi modern nuk mund ta zëvendësojnë rolin e mësuesit dhe fuqinë e dijes. Shoqëria duhet të rikthejë respektin për shkollën, librin dhe mësuesin, sepse vetëm përmes arsimit mund të ndërtohet një shoqëri e zhvilluar, e drejtë dhe me vlera të shëndosha.
Në përfundim, mund të thuhet se arsimi dikur kishte më pak kushte materiale, por më shumë shpirt, përkushtim dhe respekt. Arsimi sot ka më shumë mundësi dhe mjete moderne, por shpesh i mungon ngrohtësia dhe vlera njerëzore që e karakterizonin të kaluarën. Prandaj, detyra jonë është të ruajmë anët pozitive të arsimit modern duke mos harruar vlerat e çmuara që kishin shkollat dikur.
