Pas përfundimit të luftës në Kosovë (1999), arsimi u pa si shtylla kryesore e rindërtimit shoqëror dhe shtetëror. Megjithatë, ndonëse u shfaqën pritje të mëdha për reformim, profesionalizëm dhe depolitizim, realiteti dëshmoi se politika u bë një ndër faktorët më ndikues – shpeshherë pengues – në zhvillimin cilësor të arsimit kosovar.
1. Politizimi i institucioneve arsimore
Që nga paslufta, Ministria e Arsimit, Drejtoritë Komunale dhe institucionet shkollore shpesh janë shndërruar në zgjatime të partive politike. Emërimet e drejtorëve të shkollave, zyrtarëve arsimorë e madje edhe mësimdhënësve, në shumë raste, nuk janë bazuar në meritë profesionale, por në përkatësi partiake. Kjo ka cenuar rëndë autonominë e shkollës dhe ka dobësuar autoritetin profesional të mësimdhënësit.
2. Reforma të shpeshta, pa vazhdimësi
Politika ka ndërhyrë vazhdimisht në kurrikula dhe programe mësimore, shpesh pa analiza të thelluara shkencore. Çdo qeveri ka tentuar të lërë “gjurmën e saj” në arsim, duke nisur reforma të reja, pa e përfunduar apo vlerësuar realisht reformën paraprake. Kjo ka krijuar konfuzion te mësimdhënësit, nxënësit dhe prindërit, si dhe ka dobësuar cilësinë e procesit mësimor.
3. Arsimi si mjet propagande politike
Në vend që arsimi të shërbejë për ndërtimin e mendimit kritik dhe qytetarisë aktive, politika shpesh e ka përdorur atë si instrument legjitimimi dhe propagande. Projektet arsimore janë promovuar më shumë për qëllime elektorale sesa për përmirësim real të kushteve në shkolla. Ndërtesat, tekstet apo teknologjia janë paraqitur si suksese, ndërkohë që përmbajtja dhe cilësia janë lënë në plan të dytë.
4. Shkollat e larta dhe degradimi i standardeve
Një nga pasojat më të rënda të ndikimit politik ka qenë licencimi i pakontrolluar i institucioneve të arsimit të lartë, veçanërisht pas luftës. Shkolla të larta pedagogjike dhe universitete, shpesh pa standarde akademike, kanë prodhuar diploma që sot rëndojnë mbi sistemin arsimor. Gjenerata të tëra mësimdhënësish janë futur në sistem pa përgatitjen e duhur profesionale, duke krijuar pasoja afatgjata.
5. Mësimdhënësi – viktimë e politikës
Mësimdhënësi kosovar, i cili në vitet ’90 ishte simbol i rezistencës kombëtare, pas luftës shpesh është trajtuar si mjet i nënshtruar politik. Pagat e ulëta, mungesa e zhvillimit profesional dhe presioni politik kanë zbehur motivimin dhe autoritetin e tij në shoqëri.
6. Pasoja afatgjata për shoqërinë
Ndërhyrja e politikës në arsim ka prodhuar një sistem që më shumë riprodhon mediokritet sesa ekselencë. Pa arsim cilësor, shoqëria mbetet e pambrojtur ndaj manipulimit, papunësisë dhe ikjes së trurit. Kjo gjendje vazhdon të reflektohet drejtpërdrejt në dobësimin e kapitalit njerëzor dhe në pasigurinë e së ardhmes shoqërore.
© AlbanianEducation.net – Të gjitha të drejtat e rezervuara
