Një çdo shoqëri që synon përparim, arsimi duhet të jetë shtylla kryesore mbi të cilën ndërtohet e ardhmja.
Por kur vendimmarrja për arsimin bie në duart e politikës ditore, atëherë kjo shtyllë fillon të lëkundet, të dobësohet dhe në fund të humbasë misionin e saj të vërtetë.
Kur politika vendos, shpesh nuk vendos dija, përvoja apo vizioni afatgjatë. Vendosin interesat, kalkulimet elektorale dhe nevoja për ndikim. Shkolla nuk shihet më si tempull i dijes, por si hapësirë ndikimi. Drejtuesit zgjidhen jo për meritë, por për përkatësi.
Mësuesit ndihen të pavlerësuar, ndërsa nxënësit bëhen viktimat e një sistemi që nuk i shërben zhvillimit të tyre.
Një nga plagët më të rënda është punësimi pa meritokraci. Kur vendet e punës ndahen sipas lidhjeve e jo sipas dijes, atëherë arsimi humb themelin e tij. Të rinj të përgatitur mbeten jashtë sistemit, ndërsa në bankat e shkollës dhe në zyrat drejtuese vendosen njerëz pa përgatitjen e duhur. Kjo nuk është vetëm padrejtësi – është rrënim i qëllimshëm i cilësisë.
Emërimet pa dije janë një tjetër goditje e rëndë. Kur drejtimi i institucioneve arsimore u besohet atyre që nuk kanë vizion, nuk kanë përvojë dhe nuk kanë ndjeshmëri për misionin e arsimit, atëherë vendimet bëhen të cekëta dhe pasojat të thella. Shkolla mbetet pa drejtim, mësuesi pa mbështetje dhe nxënësi pa udhërrëfyes.
Nga kjo gjendje lind mjerimi arsimor. Një mjerim që nuk matet vetëm me kushte materiale, por me mungesë shprese, me rënie të cilësisë dhe me humbje të besimit. Kur arsimi bie në këtë nivel, nuk dëmtohet vetëm një sektor – dëmtohet e gjithë shoqëria. Sepse aty formohen brezat që nesër do të mbajnë barrën e shtetit.
Arsimi kërkon stabilitet, profesionalizëm dhe përkushtim. Politika, përkundrazi, shpesh funksionon me ndryshime të shpeshta, me vendime të nxituara dhe me prioritete të përkohshme. Kur këto dy botë përzihen në mënyrë të pashëndetshme, humb arsimi – humb cilësia, humb besimi dhe humb e ardhmja.
Në vend që shkolla të jetë vend ku ndërtohen vlera, ajo rrezikon të kthehet në vend ku imponohen interesa. Në vend që të nxisë mendimin kritik, ajo mund të shndërrohet në mekanizëm të heshtur bindjeje. Dhe ky është rreziku më i madh për një shoqëri: një brez që nuk mendon lirshëm.
Prandaj, është koha të kuptohet qartë: arsimi nuk duhet të jetë vegël e politikës. Ai duhet të jetë mbi të. Duhet të ndërtohet mbi meritë, dije dhe ndershmëri. Vetëm kur arsimi udhëhiqet nga profesionistët dhe mbrohet nga ndikimet e ngushta politike, mund të ndërtojmë një shoqëri të drejtë, të ditur dhe me të ardhme të sigurt.
Sepse në fund, kur vendos politika, humb arsimi – por bashkë me të, humb edhe shpresa për një të nesërme më të mirë.
